• چگونه دندان‌های سفیدی داشته باشیم؟||||97||||first page banner
  • ارتودنسی دکتر نریمانی10||||106||||first page banner
  • عضویت در خبزنامه||||143||||first page banner
  • با این سه پیشنهاد سال جدید را سالم زندگی کنید||||145||||first page banner
کد: 164 تاریخ انتشار: 1394/11/4

هرگاه صدمه ای به دندان یک کودک یا یزرگسال وارد شود میزان اطلاعات و نوع واکنش او یا اطرافیان می تواند به بهای حفظ یا از دست دندان یک دندان منجر شود. در اغلب موارد مانند سایر فوریت های پزشکی  یک دندانپزشک آگاه در دسترس فوری نبوده و اقدامات اولیه ای که لازم است در طی چند دقیقه انجام شود بایستی توسط یک فرد مطلع انجام شود. در این نوشته سعی می کنم یک راهنمای کلی در خصوص مراقبت های اولیه در صدمات دندانی ارایه نمایم. حفظ این راهنمای اولیه در منزل یا محل هایی که خطر شکستگی دندان زیادتر است توصیه می شود.

خونسردی خود را حفظ کنید

اگر نتوانید خونسردی خود را حفظ کنید نمی توانید به خوبی فکر کنید و در نتیجه نمی توانید مراحل کمک را به ترتیب و صحیح انجام دهید. بخودتان و ذهن تان اجازه دهید تا چند ثانیه اقدامات درمانی مورد نیاز را ارزیابی و مرور نماید. در مورادی که جند نفر بخواهند کمک نمایند لازم است یم نفر مسئولیت اصلی و رهبری را بعهده گرفته و بقیه با او همکاری نمایند.

حفاظت از خود و بیمار در برابر انتقال عفونت

قبل از هر چیز به این نکته توجه نمایید که حفظ سلامت عمومی بیمار در اولویت است و اقدامات درمانی کمک کننده نباید منجر به انتقال عفونتی به بیمار یا از بیمار به کمک کننده شود.بنابراین، در مواردی که صدمه ای به فرد وارد شده و محل صدمه دچار  ترشح یا خونریزی بوده یا مستلزم لمس مایعات بدن است است لازم است تا  هم خودتان و  هم فرد صدمه دیده را از انتقال عفونت محافظت نمایید. وقتی خونریزی در یک محل اتفاق افتاده به معنی شکسته شدن سد حفاظتی بدن است. بنابراین حتی آلودگی های موجود بر روی دست هم می تواند باعث بروز عفونت شود. در صورت امکان در اولین مرحله دست های خود را با آب و ماده تمیز کننده بخوبی بشویید. سپس، در صورتی که دستکش مناسب در دسترس نیست با پوشیدن یک یا دو کیسه پلاستیکی یک مانع فیزیکی برای انتقال از بیمار به خود یا بالعکس ایجاد نمایید .

اولویت دادن به صدمات مهمتر

اگر فکر می کنید که ضربه فقط به دندان ها وارد نشده وبخصوص ضربه ای به سر بیمار وارد شده که  منجر به خونریزی از سر یا ایجاد درجاتی از عدم هوشیاری شده است در اولین گام نسبت به درخواست کمک از طریق اورژانس یا انتقال بیمار به یک مرکز درمانی پزشکی اقدام نمایید. محیط دهان را برای جستجوی ماده خارجی که مانع تنفسی ایجاد کرده باشد بررسی کنید و اگر جسم خارجی وجود دارد آنرا از دهان بیمار به آرامی و بدون صدمه زدن به بیمار خارج کنید.حتی در این موارد هم اگر مراقبت های پزشکی ارایه می دهید نسبت به محافظت بیمار و خودتان در برابر عفونت حساس باشید.

اقدامات اورژانس

این اقدامات بایستی در طی مدت ۵ دقیقه بعد از صدمه دیدن دندان انجام شود.قبل از هر چیز لازم است بدانید که دندان صدمه دیده شیری است یا دايمی. اگر دندان شیری صدمه دیده باشد اقدامات اورژانس توسط والدین  یا مراقبین ضرورت ندارد و بهتر است با حفظ خونسردی بیمار را به دندانپزشک ارجاع داد. اگر صدمه منجر به خارج شدن کامل دندان دايمی از دهان شده یا قطعه ای از دندان شکسته است سعی کنید قسمت تاج دندان را با دست گرفته  و آنرا با آب تمیز  آبکشی نمایید. توجه نمایید که نباید بر روی ریشه دندان دست بکشید اینکار باعث صدمه زدن به الیاف نگهدارنده دندان شده و شانس درمان آنرا بشدت کاهش میدهد.

سپس سعی کنید دندان را به آرامی در محل خود قرار دهید تا بتوانید به دندانپزشک مراجعه نمایید. بعد از قرار دادن دندان در محل به مدت ۵ دقیقه آنرا در محل فشار دهید تا به بندآمدن خون از محل کمک نمایید. سپس با قرار دادن گاز بر روی دندان از بیمار بخواهید تا به آرامی بر روی دندان فشار وارد نموده تا به دندانپزشک مراجعه شود.

 اگر امکان قرار دادن دندان را در محل تقریبی خود نداشتید لازم است از خشک شدن سطح دندان در زمان انتقال بیمار به دندانپزشکی جلوگیری نمایید. بنابراین دندان را در یک ماده واسط قرار دهید. در این  موارد می توانید دندان را در بین گونه بیمار و دندان های او قرار دهید تاماده واسطه بزاق  خود بیمار باشد. یا می توانید در یک کیسه پلاستیکی حاوی آب دهان بیمار قرار دهید. ماده دیگری که می توان دندان را در آن قرار داد شیرسرد است.

اقداماتی که در فاصله حداکثر شش ساعت باید انجام شود

در مواردی که ضربه ای به دندان ها وارد شده که منجر به جابجایی دندان شده ولی دندان همچنان در محل تقریبی خود است اقدامات فوری مورد نیاز بایستی در کمتر از ۶ ساعت توسط دندانپزشک  به بیمار داده شود. این مسئله بخصوص در دندان های دائمی اهمیت فوق العاده ای داشته وشانس درمان صحیح آنرا به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.

اگر صدمه ای به بافت های نرم دهان وارد شده سعی کنید بیرون  و داخل دهان را از اجسام خارجی یا اضافی پاک نموده و سپس در صورت وجود خونریزی در محل، آنرا با اعمال فشار انگشت در محل خونریزی به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه قطع نمایید. اگر گاز استریل  در دسترس دارید اینکار  را با گاز استریل انجام دهید. اگر امکان بند آوردن خون وجود ندارد لازم است با اورژانس تماس بگیرید.

 نکته آخر اینکه در موارد آلوده شدن زخم  از پزشک در خصوص نیاز به تزریق آمپول کزاز سوال کنید.

دکتر محمدامین نریمانی - متخصص ارتودنسی و ناهنجاری فک